Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục mở rộng, việc nắm rõ quy trình xuất khẩu thủy sản và các điều kiện pháp lý đi kèm là điều quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh hiệu quả. Bài viết dưới đây của ICAGREEN sẽ giúp bạn hiểu rõ từ yêu cầu, điều kiện xuất khẩu đến quy trình các bước xuất khẩu thủy sản Việt Nam cập nhật quy định mới nhất năm 2025.
1. Điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp được xuất khẩu thủy sản (2025)
Để thực hiện xuất khẩu thủy sản Việt Nam, doanh nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các quy định của Bộ NN&PTNT, Bộ Công Thương và cơ quan thú y. Đây là những điều kiện nền tảng giúp doanh nghiệp tránh rủi ro khi ra hàng.
1.1. Điều kiện Pháp lý và Cơ sở Sản xuất/Chế biến
Cơ sở sản xuất, chế biến, bảo quản thủy sản phải được Cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản (NAFIQAD) thẩm định, công nhận và cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) theo quy định của Việt Nam (Thông tư 38/2018/TT-BNNPTNT).
Cơ sở phải xây dựng và áp dụng chương trình quản lý chất lượng tiên tiến như HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) hoặc ISO 22000. Đây là tiêu chuẩn an toàn thực phẩm gần như bắt buộc khi giao dịch với các thị trường phát triển.
Đối với nhiều thị trường như EU, Trung Quốc, doanh nghiệp cần nằm trong danh sách các cơ sở chế biến được phép xuất khẩu (Code list) do cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu công nhận sau khi có sự đề cử từ NAFIQAD.
1.2. Điều kiện về Mã HS Thủy sản và Chính sách Mặt hàng
Việc xác định chính xác mã HS thủy sản là bước khởi đầu để áp dụng đúng các chính sách thuế và kiểm tra chuyên ngành. Ví dụ: Thủy sản tươi/đông lạnh thường thuộc Chương 03, trong khi các sản phẩm đã chế biến (đóng hộp, hun khói) thuộc Chương 16.
Hầu hết các mặt hàng xuất khẩu thủy sản Việt Nam đều không chịu thuế xuất khẩu (thuế suất 0%). Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thủ tục hải quan đầy đủ.
Cần đặc biệt lưu ý các quy định về chống khai thác bất hợp pháp (IUU) của EU, yêu cầu phải có Giấy chứng nhận khai thác đối với thủy sản khai thác, nhằm tránh các biện pháp trừng phạt thương mại.
1.3. Điều kiện Bắt buộc về Kiểm dịch Thủy sản
Tất cả các lô hàng thủy sản tươi sống hoặc đã qua chế biến xuất khẩu (tùy theo yêu cầu của nước nhập khẩu) đều phải đăng ký kiểm dịch thủy sản và xin cấp Health Certificate (HC) – Giấy chứng nhận y tế.
Hồ sơ đăng ký kiểm dịch thủy sản được nộp tại các Chi cục Thú y Vùng hoặc NAFIQAD. Cơ quan này sẽ cử cán bộ đến lấy mẫu để kiểm tra các chỉ tiêu vi sinh, hóa học, và dư lượng kháng sinh theo yêu cầu của nước nhập khẩu.
Chỉ khi lô hàng đạt các tiêu chuẩn kiểm nghiệm, HC mới được cấp, đây là một chứng từ quan trọng bắt buộc phải có trong bộ hồ sơ thủ tục xuất khẩu thủy sản.
2. Quy trình Thực hiện Thủ tục Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam ra thị trường quốc tế
Quy trình này được tổng hợp từ hướng dẫn của Tổng cục Hải quan, Cục Thú y, và thực tiễn doanh nghiệp đang xuất đi Nhật, EU, Trung Quốc…
Bước 1: Chuẩn bị Bộ hồ sơ Xuất khẩu
- Chứng từ thương mại: Hợp đồng (Sales Contract), Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Phiếu đóng gói (Packing List).
- Chứng từ chuyên ngành: Health Certificate đã được cấp sau khi kiểm dịch thủy sản đạt yêu cầu, Chứng nhận nguồn gốc (C/O) để được hưởng ưu đãi thuế quan tại nước nhập khẩu (nếu có).
- Chứng từ khác: Giấy phép khai thác, Giấy chứng nhận Phyto/Sanitary, Tuyên bố về Thủy sản Khai thác.
Tùy thị trường xuất khẩu, có thể cần thêm chứng thư kiểm nghiệm chỉ tiêu kháng sinh, kim loại nặng, hoặc vi sinh.
Bước 2: Đăng ký Kiểm dịch Thủy sản
Doanh nghiệp phải nộp Đơn đăng ký kiểm dịch thủy sản kèm theo các tài liệu liên quan về lô hàng (chủng loại, khối lượng, nơi sản xuất, nước nhập khẩu). Doanh nghiệp có thể thực hiện trực tuyến tại đây.
Cán bộ kiểm dịch sẽ lấy mẫu kiểm tra. Quá trình kiểm tra này đòi hỏi thời gian nhất định (thường từ 3-7 ngày làm việc tùy chỉ tiêu). Do đó, doanh nghiệp cần bố trí thời gian đăng ký phù hợp để tránh chậm trễ kế hoạch xuất hàng.
Chu trình bao gồm: đăng ký – kiểm tra – lấy mẫu – cấp chứng thư.
Bước 3: Khai báo Hải quan và Phân luồng Tờ khai
Sử dụng hệ thống VNACCS/VCIS để khai báo tờ khai hải quan điện tử. Việc khai báo phải điền chính xác mã HS thủy sản và giá trị lô hàng.
Sau khi truyền tờ khai, hệ thống sẽ tự động phân luồng:
- Luồng Xanh: Được miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và hàng hóa.
- Luồng Vàng: Kiểm tra chi tiết hồ sơ giấy tờ, hải quan sẽ đối chiếu các chứng từ (Health Certificate, C/O).
- Luồng Đỏ: Kiểm tra cả hồ sơ và thực tế hàng hóa.
Doanh nghiệp cần nhanh chóng hoàn tất các yêu cầu của luồng phân loại để tránh lưu kho, lưu bãi tốn kém chi phí.
Bước 4: Thông quan và Hoàn tất Thủ tục
Sau khi hoàn tất các thủ tục tại Luồng (Xanh, Vàng, Đỏ) và không có vướng mắc gì, hải quan sẽ cấp phép thông quan. Doanh nghiệp tiến hành mang hàng ra cảng/sân bay và làm các thủ tục xuất khẩu thủy sản với hãng tàu/hãng hàng không.
Cần lưu ý về việc giám sát nhiệt độ trong quá trình vận chuyển (Container lạnh) để đảm bảo chất lượng hàng hóa khi đến tay người mua. Đối với hàng thủy sản xuất khẩu:
- Hầu hết sử dụng container lạnh RF 20/40 feet.
- Nhiệt độ tiêu chuẩn: -18°C đến -35°C tùy loại.
- Điều chỉnh vent, humidity theo khuyến nghị của hãng tàu.
3. Dịch vụ xuất khẩu chuyên nghiệp trọn gói tại ICAGREEN
Thủy sản là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng quốc gia và thương mại quốc tế. Trong đó, hoạt động xuất khẩu thủy sản ngày càng được quan tâm và phát triển mạnh mẽ. ICAGREEN tự hào là đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực xuất khẩu thủy sản với hơn 15 năm kinh nghiệm.
Với phương châm “Cùng bạn thành công”, ICAGREEN cam kết mang đến dịch vụ logistics chuyên nghiệp, bảo mật thông tin tuyệt đối và các giải pháp tối ưu dành cho doanh nghiệp. Đội ngũ nhân sự giàu kinh nghiệm luôn đồng hành và hỗ trợ khách hàng trong mọi giai đoạn, bảo đảm tiến độ và hiệu quả công việc. Mỗi dịch vụ được thực hiện với tinh thần trách nhiệm, chuyên môn cao và chi phí hợp lý, tạo nên giá trị vượt trội cho đối tác.
Việc nắm vững quy trình và điều kiện xuất khẩu thủy sản cùng các yêu cầu về kiểm dịch, chứng từ, mã HS sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, hạn chế rủi ro và tăng khả năng thâm nhập thị trường quốc tế. Nếu doanh nghiệp của bạn cần hỗ trợ chi tiết về hồ sơ hoặc quy định đặc thù từng thị trường, đội ngũ ICAGREEN sẵn sàng đồng hành để giúp quá trình xuất khẩu diễn ra nhanh chóng và đúng chuẩn pháp lý.
Xem thêm hướng dẫn thực hiện thủ tục vận chuyển, xuất/nhập khẩu các mặt hàng khác tại đây
Doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động làm các thủ tục xuất khẩu lô hàng của mình hoặc thuê các công ty dịch vụ vận chuyển chuyên nghiệp để có thể xuất khẩu nhanh chóng và tránh các rủi ro phát sinh trong quá trình xuất khẩu.
Mọi thắc mắc xin liên hệ 0932 104 899 để nhận được tư vấn chi tiết nhất.
Vui lòng theo dõi trang web để cập nhật thủ tục xuất nhập khẩu các mặt hàng với ICAGREEN nhé.
Hieu T.Q (Mr Toni)
ICAGREEN CO.,LTD
Address: (Hanoi Office) 12A01, Tower B, Hong Kong Tower, 243A De La Thanh Str., Lang Thuong Ward, Dong Da Dist., Ha Noi, Vietnam.
Mobile: +84 932104899 whatsApp, LINE, wechat, zalo: +84 932104899
Email: hieutq8x@gmail.com
Website: thutucxuatnhapkhau.com.vn
DỊCH VỤ VẬN CHUYỂN XUẤT NHẬP KHẨU/ IMPORT – EXPORT SERVICE
